بحث های اخیر پیرامون افزایش آمار ناباروری در میان مردان ایرانی نگرانی های بسیاری را موجب شده است .برخی از پزشکان معتقدند که افزایش آمار وجود ندارد و تنها به دلیل بالا رفتن سطح کلی معلومات جامعه موارد کشف شده ناباروری افزایش داشته اند.از سوی دیگر اما برخی متخصصان معتقدند که به دلایل مختلف از جمله عوارض دوران مدرن و افزایش مصرف سیگار و تغذیه نامناسب و آلودگی هوا و ... با افزایش آمار ناباروری روبرو هستیم.به هر حال نکته مهم این است که باید با در نظر گرفتن کلیه احتمالات سبک زندگی سالم و مناسبی داشته باشیم تا احتمال ناباروری مان کاهش بیابد.در این مطلب نکته هایی در مورد زندگی سالم و تغذیه مناسب برای افزایش احتمال باروری به شما می گوییم .

مشکل ناباروری مردانه

نداشتن اسپرم یا تعداد بسیار پایین آن علت اصلی ناباوری در مردان است که پیدا شدن منشأ آن ، مشکل و زمان براست چرا که عوامل متعددی برکارکرد بیضه ها تأثیر می گذارد. داروهایی که مادر در زمان بارداری مصرف می کند یا بیماری هایی که فرد قبل از بلوغ به آن دچار می شود و از همه مهمتر برخی عفونت های مجاری ادرار از عوامل عمده ای هستند که در ناباروری مردان تأثیر می گذارند.درحالت معمولی بالای 5 درصد اسپرم های یک  مرد درهر حال باید شکل نرمال داشته باشد تا فرد بارور محسوب شود که در افراد نابارور این میزان کمتر از یک درصد است. درهر مرتبه حدود 300میلیون اسپرم از بدن مرد خارج می شود که 300 عدد آن به سمت تخمک حرکت می کنند و در نهایت فقط یک اسپرم به تخمک می رسد و بقیه طی فرایندی حذف می شوند. حتی از نظر مولکولی هم ممکن است کوچکترین مشکلی اسپرم را حذف کند.نکته جالب اینجاست که دربرخی موارد که تخمک هنوز آزاد نشده اسپرم در ابتدای لوله رحم می چسبد و منتظر می ماند و به محض آزاد شدن تخمک با سیگنالی که از تخمک می گیرد با سرعت بسیار زیاد به سمت تخمک حرکت می کند.اسپرم ها می توانند 2روز یا بیشتر با حفظ قدرت باروری خود در رحم زنده بماند.    

عوامل محیطی که در نا باروری مردان اثرمی گذارد

- سوءتغذیه و کم خونی

- استرس شدید در زندگی

-کشیدن سیگار معمولاً سبب کاهش تعداد اسپرم و تحرک ضعیف ان ها می شود. تحقیقات اخیر نشان دادند زمانی که هم مرد و هم زن سیگار می کشند ، احتمال ناباروری ان ها تا ۶۴% بالا می رود.

- استفاده درازمدت ازحشیش توسط مردان سبب کاهش اسپرم سالم و افزایش اسپرم ناقص می شود.

- مصرف زیادالکل سبب کاهش تولیداسپرم سالم توسط مردان میشود.

- کمبودویتامینC سبب می شود که اسپرم ها به هم بچسبند و این حالت سبب ناباروری مردانه می شود.

- بعضی ازآنتی بیوتیک ها به طورموقت سبب کاهش تعداد و تحرک اسپرم ها درمردان می شوند. بعضی ازاین آنتی بیوتیکها شامل اریترومایسین, نیتروفورازون یا نیتروفورانتوئین هستند.

- بیضه هانباید زیاد گرم شوند.برای همین مردان نباید شورتهای تنگ بپوشند. مردانیکه مشکل ناباروری دارند, نباید از دوش آب گرم و سونا استفاده کنند و همچنین کار در محیط گرم برای آنها مفید نیست.

- فاصله گذاری درفعالیت جنسی (۳تا۶روزدرهفته), سبب افزایش حجم وقدرت باروری می شود.ولی اگر وقفه زیادی درفعالیت جنسی ایجاد شود ، سبب می شود که اسپرم ها پیر و ناتوان و کم تحرک شوند .

- بیماری واریکوسل (کلافی ازوریدهای اضافی دورلوله منی بر را می گیرند و سبب گرمی بیش از حد آن، می شوند که اینحالت سبب آسیب رسانی به اسپرم ها و کشتن آنها خواهد شد).

- عفونت دستگاه تناسلی (مثلا التهاب پروستات, التهاب لوله های اپیدیدیم در بیضه و التهاب بیضه).

- ضربات وارده به بیضه

-توصیه هایی مفید برای زوج های علاقه مند به بارداری:

-  ترک سیگار و الکل, و مواد مخدر …

-نداشتن استرس و داشتن تغذیه مناسب و تحرک و ورزش کافی

تاثیر چاقی در بروز ناباروری مردان

اخیرا پژوهشگران از وجود ارتباط بین چاقی و بروز ناباروری در مردان خبر داده اند و متذکر شده اند که احتمال پدر شدن در مردان چاق کمتر از دیگر مردان است.

پژوهشگران با بررسی ۸۷ مرد ۱۹ تا ۴۸ سال متوجه شدند که شاخص توده بدنی در مردان مبتلا به ناباروری بیش از مردانی است که فرزند دارند.شاخص توده بدنی حاصل تقسیم وزن بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد بر حسب متر است و یکی از شیوه های ارزیابی تناسب اندام افراد است.

رابطه تغذیه و باروری

به نظرمی رسد کمبود مواد مغذی،هرچنداندک،احتمال اولین بارداری راکاهش می دهد.خود شما احتمالاً یکی ازافرادی هستید که به نظر رژیم غذایی سالمی دارید و دچار کمبود مواد مغذی نیستید، ولی به احتمال زیاد تجزیه و تحلیل تغذیه ای از رژیم غذایی شما نشان خواهد داد که یک یا چند ماده مغذی را کمتر از نیازتان دریافت می کنید. برای افزایش احتمال باروری،باید کلیه مواد مغذی درحد نیاز مصرف شوند و در بین آنها، موادی که مهمتر هستند این ها هستند:اسیدهای چرب ضروری که درروغن های گیاهی،روغن دانه ها و مغزها موجودهستند و برای حفظ تعادل هورمونی موردنیازند.برخی از ویتامین ها از جمله ویتامین های ای و سی که با کمبود این ویتامین ها بافت های تولید مثلی تخریب می شوند.و البته عنصر روی هم در این میان بسیار مهم است

شاید روی تان کم است 

در بین کلیه مواد مغذی که با باروری مرتبط اند، "روی" شاید از همه با اهمیت تر باشد. این ماده معدنی برای فعالیت صحیح صدها سیستم آنزیمی بدن ضروری است. تعدادی از این سیستم های آنزیمی مربوط به باروری در زن و مرد است. برای مثال رشد و نمو دیواره رحم بستگی به روی دارد و این ماده معدنی برای تولید اسپرم در مردان مورد نیاز است. تجزیه املاح موجود در موی افراد نابارور نشان می دهد، تعداد کثیری از خانم هایی که باردار نمی شوند و یا سقط های پی در پی دارند، دچار کمبود روی هستند. رژیم غذایی اغلب افراد تأمین کننده روی مورد نیازشان نیست و شرایطی چون استرس، سیگار کشیدن، آلودگی هوا و مصرف الکل هم موجب تخلیه منابع روی بدن می شود.

یکی از دلایل دیگر ناباروری، افزایش تماس با ترکیبات استروژنی مصنوعی است که تعادل هورمون های بدن را به مخاطره می اندازد. هورمون های مصنوعی که در داروها و محصولات لبنی غیر اورگانیک وجود دارد هم می تواند موجب ناباروری شود.همچنین ماهیهایی که از آبهای آلوده صید می شوند،حشره کش ها و مواد محتوی پلاستیک هم دارای هورمون های مختل کننده هستند. در مردان دریافت مقادیری بالای استروژن، تولید اسپرم را کاهش می دهد و در زنان ایجاد کیست های تخمدانی و رحمی می کند که به طبع بر باروری مؤثر است. و اما منابع روی : شامل جگر ، گوشت قرمز  ، مرغ ، بوقلمون ، ماهی  ، میگو ، تخم مرغ  ، شیر و لبنیات  ، غلات سبوس دار  ، آجیل  ، بادام زمینی  ، مخمر ، گردو  ، عدس  ، انواع لوبیا ، تخمه کدو  و سایر انواع تخمه هاست.

به طور تقریبی در هر گرم گوشت 3 تا 5 میلی گرم روی وجود دارد. نان سفید، چربی ها و شکر فاقد روی هستند .

با خوردن هر 100 گرم عدس یا نخود یا گندم سبوس دار می توان 4 تا 5 میلیگرم روی به بدن رساند .

تخم کدو حاوی روی فراوان است که خوشبختانه در ایران بیشتر از سایر کشورها استفاده می شود که در هر 100 گرم آن 5.6 تا 5.7 میلی گرم روی یافت می شود .

در هر 100 گرم سبوس گندم یا هر 100 گرم ذرت 3 میلیگرم روی وجود دارد .

جالب است بدانید که جوانه گندم حاوی 17 میلی گرم روی و به عبارتی غنی از روی است و خوردن آن به تمام افراد توصیه میشود .

در هر 100جگر گوساله 8.7 میلی گرم روی وجود دارد .

نا امید نشوید

اکنون به خوبی دریافته ایم که برای افزایش احتمال باروری، راه های طبیعی هم وجود دارد. نکته ای که زوجین باید بدانند این است که بر اساس تحقیقات کنونی, حتی اسپرم های آسیب دیده هم قادر به بارداری تخم هستند.بنابراین نا امیدی در باروری معنی ندارد.پزشکان متخصص متذکر می شوند که قبل از هر گونه عمل لقاح مصنوعی بهتر است به مدت ۳ ماه توصیه های مربوط به تغذیه و داشتن آرامش کافی و انجام فعالیت جنسی مناسب را اجرا کنند.چون ممکن است بدون نیاز به روش های مصنوعی توانایی باروری خود را بازیابید.

در سال ۱۹۷۸ اثرات تغذیه و دیگر عوامل محیطی بر باروری بطور گسترده مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی صدها زوج از رژیم غذایی اصولی به همراه مصرف مکمل ویتامین و مواد معدنی پیروی کردند و از نظر عفونت ادراری، مسمومیت با فلزهای سنگین و مواد مسمومیت زای ضد باروری مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در نهایت با اصلاح عوامل تغذیه ای ۸۱ درصد از زوج های با سابقه ی ناباروری ، صاحب فرزندان سالم و تندرست شدند.